Ouderzorg in de Verenigde Staten, zelfzorg en armenzorg

In de Verenigde Staten zijn alleen de mensen die ouder zijn dan 65 jaar en belasting betalen verzekerd tegen ziektekosten, zoals huisarts, ziekenhuis en medicijnen. Dit is de nationale verzekering Medicare. Medicare kent vaste tarieven die door de politiek worden bepaald, maar de artsen en specialisten kunnen hun (vaak hogere) tarieven zelf vaststellen. In ieder geval wordt maar maximaal 80 % van de goedgekeurde  kosten vergoed. Iedereen die jonger is dan 65 jaar is of particulier verzekerd of niet verzekerd. Ouderenzorg valt niet onder Medicare maar onder Medicaid. Dat is een soort bijstand, waarvan de uitvoering per staat wordt geregeld. In de staat Californië heet het programma Medical. Iedere inwoner van Californië die minder verdient dan 18.000 dollar en maximaal 3000 dollar eigen vermogen heeft komt in aanmerking voor dit programma. Het programma voorziet in huisvesting en zorg en alleen arme mensen komen hiervoor in aanmerking. Iedereen boven de armoedegrens moet het zelf betalen c.q. regelen. Dat betekent in de praktijk veel sparen voor de oude dag. De middengroepen hebben het in de Verenigde Staten dus bij ziek en zeer heel moeilijk.
Ik heb 18 instellingen bezocht, zowel de meest luxe voorzieningen als voorzieningen voor arme mensen. Alle voorzieningen hanteren ongeveer hetzelfde begrippenkader. De keten in de ouderenzorg bestaat ook daar uit  ‘Independent Living’, ‘Assisted Living’ en ‘Skilled Nursing’, te vergelijken met wonen met service en diensten, verzorgd wonen en verpleeghuiszorg. De overeenkomst met ons land is dat je eigen woonruimte steeds kleiner wordt, naarmate je meer zorg en begeleiding nodig hebt. De verschillen zijn echter veel groter. Wat allereerst opvalt is dat alle instellingen rekeningen versturen aan hun klanten. Voor niets gaat de zon op, dus ook de instellingen die voor de arme ouderen werken sturen rekeningen, maar wel rekeningen die hun klanten kunnen betalen.
Activiteiten
Een tweede belangrijk verschil is de visie op zorg. Die staat helemaal in het teken van een actief leven. Dagelijkse activiteiten hebben is uitgangspunt. Daarmee wordt ook nadrukkelijk geadverteerd. Populair zijn fitness (sportschool en zwembad), tuinieren, schilderen en muziek maken. De activiteiten en clubs staan nadrukkelijk voorop en wat wij de corebusiness noemen, de zorg, blijft op de achtergrond. De inrichting is huiselijk, vaste vloerbedekking, en straalt op geen enkele manier zorg uit. Aan het eten en drinken wordt veel aandacht besteed en straalt professionaliteit uit.
Een derde belangrijke verschil is het management. Alleen grote bazen (CEO, CFO, CMO, CAO), dus het tactische niveau ontbreekt nagenoeg geheel. Alle directeuren zijn bekend bij de bewoners en ook als zodanig benaderbaar. Ze zijn allemaal academisch geschoold (Msc en MA) en hebben een duidelijk verhaal. Er wordt in termen van waarden gecommuniceerd, niet alleen met de (potentiële) bewoners, maar ook met de medewerkers. Die weten ook waar het om gaat, er heerst overal een positieve sfeer, er wordt niet geklaagd, ook niet over de regels. Die zijn er ook in de Verenigde Staten in overvloed.
De medewerkers zijn bijna allemaal van allochtone afkomst, maar dat begrip kennen ze niet in de Verenigde Staten. Het is ook helemaal geen issue. Ik heb  een zorgvoorziening bezocht in een voorstad van San Francisco waar 34 nationaliteiten woonden. Iedereen spreekt engels , maar blijft zich ook uiten in zijn ‘eigen’ taal en niemand doet daar moeilijk over!
Cultureel
Alle instellingen zijn missiegedreven met een eigen Mission Statement en er wordt op een professionele manier reclame gemaakt. Alle instellingen beschikken over een Director of Marketing. Succesvol verouderen is ook voor zorgvoorzieningen een echt item, waarover wordt gecommuniceerd. Leefstijl is het issue. Het hele Amerikaanse leven is daarop gebaseerd. Het openbare leven is Amerikaans, maar het privé-leven is cultureel bepaald. De Chinezen hebben hun eigen wereld, evenals de Latino’s en Afro-Amerikanen of alle andere culturele groepen. De instellingen zijn over het algemeen grootschalig en profileren zich op leefstijl. In het hogere marktsegment is het geld een belangrijke factor. Inleggelden van meer dan een miljoen dollar zijn geen uitzondering. Ik heb Hyatt Classic Residence bezocht gelegen in Sillicon Valley en bestemd voor de hele rijken van deze aarde. Deze voorziening huisvest 500 ouderen is spiksplinternieuw en nu al voor 90% bezet. Ik vind het wonen in een hotel en dus niets, maar Amerikanen vinden het top. Er zijn meer dan 150 clubs actief rondom verschillende activiteiten. Voor alles moet betaald worden, maar actieve bewoners kunnen  zelfs een vergaderruimte huren met catering om hun maandelijkse bestuursvergadering te houden van de vereniging waar ze al jaren actief zijn. Huisdieren zijn vanzelfsprekend toegestaan en het grootste appartement telt 400 vierkante meters. De eigenlijke winst wordt gerealiseerd door de beleggingsrendementen op de forse inleggelden. Bij vertrek wordt 90% van de ingelegde gelden geretourneerd, ook bij overlijden. De maandelijkse kosten zijn fors. Het grote voordeel is dat het om levensloopbestendig wonen gaat. De Amerikanen noemen dat CCRC, Community Care Retirement Community, een soort verzekering, alleen weggelegd voor de rijken, bij afwezigheid van een AWBZ. CCRC staat onder staatstoezicht, gelet op het verzekeringskarakter.
Een speciale vermelding krijgt wat mij  betreft de zorgorganisatie On Lok Senior Health. Hun missie is om de meest kwetsbare ouderen van dienst te zijn. Dat doen ze met integrale concepten. Hun doel is ouderen te handhaven in hun oorspronkelijke omgeving en een alternatief te zijn voor opname in het verpleeghuis. De doelgroep is dus de arme oudere die aanspraak maakt op verpleeghuiszorg. Dat kost de staat Californie 7000 dollar per maand. On Lok vraagt ‘maar’ 5000 dollar per maand per klant en krijgt dat ook. Voor dit bedrag levert On Lok gemiddeld 35 uren zorg per maand  gedurende gemiddeld drie dagen per week.  On Lok levert dus zorg aanvullend op de mantelzorg en ondersteunt ook actief de mantelzorg. On Lok is een full service organisatie en heeft alles in huis, verzorgenden, verpleegkundigen, activiteitenbegeleiders, fysiotherapeuten, dokters, tandartsen, specialisten, diëtisten, koks, chauffeurs en busjes , badmeesters en zwembaden.  On Lok produceert 600.000 maaltijden per jaar On Lok bezit 300 sociale woningen, studio’s van ongeveer 30 vierkante meter. On Lok heeft 100 klanten en 8 vestigingen. Het budget is 62 miljoen dollar, waarvan 2 miljoen via fondsen wordt verworven. Van alle klanten heeft 60% een vorm van dementie. On Lok is onderdeel van PACE, een organisatie die in de Verenigde Staten het Program of All-inclusive Care for the Eldery uitvoert.