Trends in zorginnovatie

Welke innovatietrends zijn er in de zorg te onderkennen? Ik kom tot een viertal grote lijnen.
De eerste belangrijke trend is de netwerkorganisatie. Zorginnovatie gaat gepaard met het ontwikkelen van zorgnetwerken  van samenwerkende zorgaanbieders. Geen enkele zorgaanbieder kan het alleen af. De voor zorginnovatie noodzakelijke ontschotting maakt dat zorgaanbieders gedwongen zijn om elkaar op te zoeken. De gekozen constructies variëren sterk, van ‘losse’ afspraken tussen een aantal partijen tot een in een stichtingsvorm geformaliseerd netwerk met meer dan tien partijen. In alle gevallen wordt de zelfstandigheid van de samenstellende delen van het zorgnetwerk niet aangetast. In het kader van het samenwerkingsproject worden dan  bindende afspraken gemaakt over procedures, verantwoordelijkheden en financiën.
De tweede trend is het decategoraliseren van het zorgaanbod. De innovatieve zorgnetwerken richten zich niet meer exclusief op bepaalde categorieën, maar werken bijvoorbeeld voor zowel ouderen als verstandelijk gehandicapten. Deze trend bevordert de integratie van de verschillende categorieën, niet alleen onderling maar ook in de samenleving. Een opvallend neveneffect is dat sectoren die tot nu toe volstrekt gescheiden optreden, via een project tot de ontdekking komen dat er veel gemeenschappelijke problemen en parallelle ontwikkelingen zijn. Op die manier kunnen de verschillende sectoren ook van elkaar leren.
Veel innovatieve projecten spelen in op de vraag naar zorg thuis, naar zorg in de vertrouwde (woon-)omgeving. Je zou dit de operatie zorg naar mensen kunnen noemen. Opvallend hierbij is dat het de institutionele sector zelf is die deze operatie entameert en gestalte geeft. De initiatiefnemers vinden het een belangrijke uitbreiding van hun zorgaanbod. Feit blijft dat intramuraal uit is en dat extramuraal in is. Feit blijft ook dat de grens tussen intramuraal en extramuraal ernstig aan het vervagen is.
Dat brengt mij op de vierde trend in zorginnovatie en dat is de nadrukkelijke wil van zorgaanbieders om uit te gaan van de klantvraag. Sommige projecten houden zich expliciet bezig met het versterken en ondersteunen van deze klantvraag. Dan is de doelstelling van het project om die klantvraag ook duidelijk in beeld te brengen en zo nodig te versterken. Het is mijn stellige overtuiging dat met name deze laatste ontwikkeling goed zal aanslaan en navolging gaat krijgen. Voorwaarde is wel dat deze vraagondersteuning of vraagversterking volstrekt onafhankelijk van de zorgaanbieders gestalte krijgt. Het persoonsgebonden budget zal deze ontwikkeling alleen nog maar in een stroomversnelling brengen.
Zorginnovatie is een containerbegrip en staat voor een dynamisch proces waarbij verandering de enige constante factor is.
U kunt op dit bericht reageren door een mail te sturen naar frisoteerink@bestuursadvies.nl