Krijg de fusie!

Fusies in de zorg zijn tegenwoordig aan de orde van de dag. Bijna dagelijks dwarrelen de fusieberichten op mijn bureau. Ik weet niet wat ik daar zo langzamerhand van vinden moet. Het lijkt erop dat het een modeverschijnsel aan het worden is. Ieder zich zelf respecterende directeur of bestuurder is kennelijk bezig met fusie. Een sommige fusies schijnen nog te lukken ook. Wat ik me bij al die fusies af vraag is of alle betrokkenen, maar met name het management zich wel goede rekenschap geeft over de (organisatorische) problemen die moeten worden opgelost om grote organisaties vanuit een centrale regie aan te sturen. Dat is geen kwestie van “management by walking around”. Ook slogans als “eenheid in verscheidenheid” en “respect voor de couleur local” maken mij ontzettend achterdochtig. Mijn ervaring is dat schaalvergroting bijna automatisch leidt tot centralisatie van besluitvorming en de onbedwingbare drang om het centrale apparaat te versterken, vaak ten koste van de uitvoering. Tot overmaat van ramp wordt er vaak om zeer plausibele redenen, maar toch, besloten tot een twee- of zelfs driehoofdige Raad van Bestuur. De organisatie wordt vervolgens verticaal opgedeeld in bijvoorbeeld zorg en beheer met ieder een directeur. Het beheer krijgt een centrale aansturing die boven de locaties uit stijgt. De zorg wordt per locatie aangestuurd. Was er eerst een geïntegreerde organisatie, na de fusie treedt de desintegratiefase in. Vraag maar aan al die directeuren beheer of facilitaire managers. Ze zijn constant brandjes aan het blussen die ontstaan door competentiestrijd tussen managers op het tactische niveau in de organisatie. Dit proces van centralisatie en desintegratie is uitgebreid beschreven in de literatuur. Deze literatuur wordt kennelijk niet gelezen door de managers, maar ook niet door de adviseurs die steeds weer dit soort organisaties optuigen. Misschien hebben ze allemaal hetzelfde model in de tekstverwerker zitten en levert een druk op de knop veel geld op? Feit is dat er geen enkele relatie tussen de omvang van de organisatie en de kwaliteit en de efficiency. Integendeel het lijkt er op dat kleine organisaties op dit valk beter presteren. Korte lijnen blijven korte lijnen.
Ik weet het niet, maar ik vraag me af waar het gezonde verstand is gebleven? Gaat het alleen nog maar om macht en prestige? Kunnen alleen nog de grote organisaties de strijd om de zorgbudgetten voeren? Als fusies alleen dit doel dienen dan zijn de klanten van deze zorgorganisaties het kind van de rekening. Ik hoop niet dat u de fusie krijgt.
U kunt reageren op dit nieuws door een mail te sturen naar frisoteerink@bestuursadvies.nl